Với địa hình đồi núi chia cắt, ít đất canh tác, dân cư sống phân tán, trình độ sản xuất còn lạc hậu, hiện nay huyện Tương Dương có 18 xã, thị trấn với dân số 72.118 người, chủ yếu là lao động nông nghiệp, tập trung ở khu vực nông thôn. Có 17/18 xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo là 53,5%.
Đổi thay nhờ Nghị quyết 30a
Ngay sau khi có Nghị quyết 30a, huyện Tương Dương đã đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội nhằm giảm nghèo nhanh chóng và bền vững bao gồm các nội dung hỗ trợ sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động; phát triển giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân; xây dựng nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; đầu tư cơ sở hạ tầng ở cả thôn, bản, xã, huyện…
Sau một thời gian triển khai nghị quyết, Tương Dương khai hoang phục hóa được hơn 14,8ha thuộc 5 xã Tam Hợp, Thạch Giám, Nga My, Yên Na, Xiêng My, Nhôn Mai. Hoàn tất thủ tục hỗ trợ chuồng trại nuôi gia súc cho 2.400 hộ tại các xã.
Huyện cũng đã xây dựng kết cấu hạ tầng như đường giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt, trường học; lập các dự án đường giao thông vào bản Na Bè và Hợp Thành, xã Xá Lượng; hệ thống cấp điện bản Tùng Hương, xã Tam Quang và xã Tam Hợp; công trình cấp nước sạch sinh hoạt bản Khổi và Xoong Con (xã Tam Thái).
Một trong những trọng tâm được huyện Tương Dương tập trung thực hiện đó là chương trình xóa nhà tạm cho hộ nghèo. Để thực hiện mục tiêu đó, huyện đã triển khai chương trình hỗ trợ hộ đã có gỗ làm nhà, hộ chưa có gỗ và chưa bố trí được nhân lực, trong đó ưu tiên cấp vốn trước cho những hộ đã có gỗ.
Trong 6 tháng đầu năm 2010, toàn huyện đã có 771 nhà khởi công xây dựng trên tổng số 951 hộ nghèo được thụ hưởng chính sách xóa nhà tạm, trong đó có 38 hộ hoàn thành việc xây dựng nhà ở, số còn lại đang tiếp tục thi công.
Khó khăn hiện nay mà huyện Tương Dương đang phải đối mặt là trình độ dân trí thấp, thiếu nguồn cán bộ tại chỗ, trình độ năng lực quản lý, điều hành còn hạn chế, phương thức canh tác còn lạc hậu, tư duy phát triển kinh tế còn yếu kém, thiếu vốn đầu tư sản xuất. Việc triển khai thực hiện Nghị quyết 30a còn vướng mắc, lúng túng ở cán bộ cơ sở. Ngoài ra, các tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn ma túy còn hoành hành ở nhiều địa phương.
Để khắc phục tình trạng này, nâng cao năng lực điều hành ở cấp xã, tạo tiền đề thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, huyện đã có chính sách thu hút trí thức trẻ có trình độ chuyên môn về khoa học kỹ thuật tình nguyện công tác tại các xã nghèo của huyện. Thời gian qua, huyện Tương Dương đã có 51 cán bộ trẻ tình nguyện về nhận công tác tại các xã nghèo.
Nghị quyết 30a của Chính phủ đã mở cơ hội và tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào các dân tộc huyện Tương Dương được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ về giáo dục - đào tạo, các cơ sở hạ tầng, tiếp thu áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để xóa đói giảm nghèo.
Tuy nhiên, việc xóa đói giảm nghèo bền vững không chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào hỗ trợ, trợ giúp từ Nhà nước mà đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên cũng như bà con đồng bào các dân tộc phát huy nội lực, vươn lên xóa đói giảm nghèo mới bền vững.